Geleceğin Mozilla Firefox’u
Ağustos 7, 2008
Kızıl Tilkimiz üzerinde geliştirme çalışmaları yapan Mozilla Labs, popüler açık kaynaklı tarayıcının geleceği hakkında heyecanlandırıcı ipuçları yayınladı. Aurora adını verdikleri yeni nesil internet tarayıcısı görmeye değer özellikler ve yenilikler barındırıyor.
Hazırlanan videodan gördüğümüz kadarıyla, web üzerinden bilgi toplamak suretiyle masaüstünde gösteren (hava durumu raporları gibi) sistemlerin hayli gelişmiş bir versiyonu olacak yeni Firefox. Sürükle bırak yöntemiyle dinamik olarak yönetilebilen tarayıcı, üç boyutlu yeni yerimleri özelliğiyle de büyülüyor. Firefox 3 ile tanıştığımız “adres çubuğu” özelliğinin daha görsel ve daha gelişmişi bizi bekliyor diyebiliriz.
Mozilla geliştiricileri, tüm kullanıcıları yeni fikir ve öneriler getirmeye davet ediyor. Görünüşe göre tarayıcı savaşları bir son bulacak:) Videoları tek tek izlemenizi şiddetle öneririm.
Aurora (Part 1) from Adaptive Path on Vimeo.
Bookmarking and History Concept Video from Aza Raskin on Vimeo.
Firefox Mobile Concept Video from Aza Raskin on Vimeo.
Bu yazı toplamda 252, bugün ise 0 kez görüntülenmiş
Gizli İletişim, İletişimleri Şifreleme [E-Posta]
Temmuz 9, 2008
Dünkü yazıda, “Gizli İletişim ve İletişimleri Şifreleme” konusuna değinmiştik. Bugün devam ediyoruz. MSN Messenger üzerindeki görüşmelerin nasıl şifreleneceğini anladık sayılır, ancak zaten az buçuk bilinçli bir kullanıcı, MSN görüşmelerinde açığa çıktığında felaketle sonuçlanabilecek bilgileri kullanmıyordur diye umut ediyorum. Önemli bilgilerin alınması ve gönderilmesi konusunda kullandığımız sistem çoğunlukla e-postalarımızdır. Önceki yazıda bahsettiğim, mesajların düz metin halinde yolculuk etmesi e-postalar için de geçerlidir. Örneğin bir yakınınıza e-posta ile bankacılık bilgilerinizi gönderiyorsanız ve siz veya o kişi güvenli olmayan herhangi bir bağlantı noktasından (alışveriş merkezleri, kafeler vs) internete erişiyorsa dahi bilgilerinizin üçüncü kişiler tarafından kolayca alınma ihtimali vardır.
E-postaları şifrelemenin bir çok yolu vardır, zira e-posta yönetiminin de bir çok yolu vardır. Web tabanlı bir e-posta mı yoksa e-posta istemcisi ile mi kullandığınıza göre değişir. E-posta istemcilerinden başlayalım. Her e-posta istemcisi ile ayrı ayrı anlatmaya gerek duymuyorum, bu yüzden ayrıca herkesin kullanmasını tavsiye de ettiğim Thunderbird için anlatacağım.
Thunderbird görüşmelerinizi şifrelemek için açık kaynak dünyasının sunduğu nimetlerden biri olan eklentilere başvurmamız gerekiyor. Enigmail adlı eklentiyi ve GNUPGP adlı araçları indirmemiz gerekiyor. Eklentiyi indirirken sağ tıklayıp bağlantıyı farklı kaydet demelisiniz, yoksa Firefox kendine kurmaya çalışacaktır. Şimdi indirdiğimiz iki küçük dosya var.
GPGP kurulum dosyasını çalıştırıp kurulumu gerçekleştiriyoruz. Eklentiyi ise Thunderbird içerisinden Araçlar > Seçenekler > Eklentiler > Eklenti ekle yoluyla kuruyoruz ve ThunderBird’ü yeniden başlatıyoruz. Şimdi bir OpenPGP menüsü görüyor olmanız gerekiyor. Bu menüden Preferences kısmına gidiyoruz ve kurduğumuz GnuPGP dosyasını gösteriyoruz. Genelde şu yolda bulunur: Program Files\GNU\GnuPG\gpg.exe
Şimdi de kendinize bir açık/özel anahtar yaratmanız gerekiyor. Bunun için de OpenPGP menüsünden Key Management kısmına giriyoruz. Generate menüsünden New Key Pair bölümüne geliyoruz. Şifrelemek istediğimiz e-posta adresini ve diğer gerekli bölümleri doldurup, Generate Key düğmesine tıklıyoruz ve biraz bekliyoruz. Bu kadar, artık şifreli mail gönderebilirsiniz.
E-posta göndereceğiniz kişinin anahtarını bulmak için OpenPGP menüsünden, Key Management > Keyserver > Search yolunu izleyip, arama kutusuna şifreli e-posta göndermek istediğimiz adresi veya kişi adını giriyoruz. Eğer bulduysanız bu kişiye şifreli e-posta gönderebilirsiniz. Eğer yoksa o kişiye de bu işlemleri yaptırtmanız gerekiyor.
Şifreli mesaj göndermek için her zamanki gibi e-postamızı yazıyoruz ve yazma ekranının sağ altındaki küçük anahtar ikonuna tıklıyoruz ki şifrelensin. Artık sadece mesajlarınızı, sizin açık anahtarınıza sahip kişiler okuyabilir.
Web tabanlı e-postalarımızı nasıl şifreleyeceğimize gelirsek, öncelikle belirtmeliyim ki Google’ın e-posta servisi Gmail‘i kullanmanızı öneriyorum. gmail hem e-posta istemcilerine kurulabilir hem de sağladığı bir çok özellik bakımından diğer web tabanlı e-posta servislerinden önde sayılır.
Gmail görüşmelerini şifrelemek için de yukarıdaki GNUPGP yazılımını indirip kurmanız ve FireGPG adlı eklentiyi Firefox için kurmanız gerekiyor. Bunları tamamladıktan sonra gmaile girdiğinizde e-posta yazma bölümünde şifreleme seçenekleri görebileceksiniz. Yukarıdaki gibi bir anahtar seçip yarattıktan sonra Gmail üzerinde yazdığınız mesajları şifrelemeniz mümkün.
Tansu Günay
Bu yazı toplamda 412, bugün ise 0 kez görüntülenmiş
Gizli İletişim, İletişimleri Şifreleme [MSN Messenger]
Temmuz 8, 2008
Biliyorum başlık biraz ağır gözüküyor. Ama konu o kadar da ağır değil. Son günlerde haberlerde sıkça gördüğümüz bir konuya değinmek istiyorum, “Kişisel görüşmelerimizin gizliliği”. Görüyorsunuzdur, birisi haberlere çıkıp, “bana şu gün şu saatte telefonda şu kişiye şöyle demişsin veya Msn’de şu gün şunu yazmışsın dediler” diyebiliyor. Bunun sebebi en kısa ve net anlatımıyla, dinleniyor olmasıdır. Telefon görüşmeleri, e-postalar, msn görüşmeleri ve neredeyse diğer tüm iletişim protokolleri istendiğinde kolayca izlenebilir. İlk olarak internette en fazla kullandığımız iletişim protokollerinden biri olan MSN’e değinmek istiyorum.
MSN messenger ve kullanmış olduğu protokol, mesajları düz metin belgesi olarak taşır. Yani, siz “Yarın geliyorum” yazıp gönderdiğinizde, bu mesaj sizin sisteminizden “Yarın geliyorum” olarak çıkar, “Yarın Geliyorum” olarak internette yol alır ve “Yarın geliyorum” olarak alıcıya ulaşır. Bu protokol üzerindeki mesajlaşmaları izlemek, google’da arama yapabilecek deneyime sahip biri için çocuk oyuncağıdır.
Aşağıdaki resimde de görebildiğiniz gibi, her hangi bir ağ analiz yazılımı bile, giden/gelen paketlerin analizinde mesajınızı görebilir. Resimdeki veri, aynı ağdaki üç sistemden birinden, diğer iki sistem arası mesajlaşmadan “Wireshark” ile alınmıştır.
Bu saçmalığı çok basit şifreleme yazılımları ile atlatmak mümkün. Bu şifreleme yazılımları yazdığınız mesajı anlaşılmaz karakterlere çevirir ve alıcının sisteminde yeniden yazdığınız mesaja döner. Yani sadece yol üzerinde karmaşıklaşır. Biri sizin yazışmalarınızı izliyor olsa dahi, görüp görebileceği anlamsız karakterlerdir.
Aşağıdaki grafikte basitçe anlatmaya çalıştım.
Ancak unutulmaması gereken, bu yöntemlerin sizi asla gizlemeyeceği gerçeğidir. Yani bu yazılımları kurdum diye kendinizi anonim sanmayınız. Bu yazılımlar sadece yazdığınız mesajların üçüncü partiler tarafından izlenmesini engeller. Elbette bu yazılımların aynısından alıcıda da olmalıdır. Aksi halde yazdıklarınız şifresiz gönderilir.
Ben bu yazıyı hazırlarken, ev ve ofisler için kullanımı ücretsiz olan SimpLite yazılımını kullandım. Windows Messenger, MSN Messenger, Gimp, Pidgin, Trillian ve şansılysanız başka yazılımları da destekliyor. Eğer siz de bir tanıdığınız ile msn iletişiminiz şifrelensin istiyorsanız, her iki tarafa da bu yazılımı kurmalısınız.
Bir sonraki yazıda e-postalarınızın şifrelenmesi hakkında bilgiler vermeyi planlıyorum.
Tansu Günay
Bu yazı toplamda 276, bugün ise 1 kez görüntülenmiş
Kaybolan Verileri Kurtarmak Ve Önlem Almak
Temmuz 5, 2008
Kullandığımız bilgisayarlardan zaman zaman veri kurtarmak zorunda kalabiliriz. Hepimiz ne yaptığımızı bilen, son derece programlı ve bir adım atmadan önce kılı kırk yaran kişiler değiliz. Özellikle benim gibi, bilgisayarının masaüstünü her zaman boş görmek isteyenler ve çöp kutusunu olabilecek en düşük kapasitede kullananlar için, düşünmeden yapılan bir tıklamanın sonuçları ağır olabiliyor. Ayrıca gene yanlışlıkla disk biçimlendirme veya bir virüs sonucu verileri kaybedebiliriz.
Öncelikle size “üstün” veri saklama yöntemlerimi anlatmalıyım. Webden, e-postamdan, usb çubuğumdan CD’den veya herhangi başka bir medyadan yeni bir veriyi öncelikle masaüstüne kaydederim, ama aynı zamanda masüstünün boş olması takıntım da vardır. Bu sebeple, kısa süreli aralıklarla masaüstümde bulunan ve saklamak istemediğim dosyaları silerim, saklamayı istediklerimi de başka bir fiziksel sürücüye aktarırım. Verileri işletim sisteminin kurulu olduğu sürücüde saklamanın bir çok dezavantajı vardır. Konumuz bu değil ama herkesin verilerini, işletim sistemi kurulu olmayan bir başka sürücüde saklaması önerilir. Windows’da bu D, E veya C dışında başka bir sürücüdür genellikle.
Bir sebeple, bilgisayarınızda bir zamanlar kayıtlı bulunan verileri kaybettiyseniz, bunları kurtarmanın değişik yolları vardır. En pahalıdan başlarsak, fiziksel hasar görmüş medyalardan (sabit disk, usb disk, CD, DVD vs.) veri kurtarmak, yanlışlıkla sildiğimiz verileri kurtarmaktan biraz daha masraflı ve zor bir işlemdir. Bunlar için kurulmuş firmalar vardır ve verinin geri getirilebilirliğinin zorluk seviyesine göre artan fiyatlara sahiptir. Bizi ilgilendiren ise, yanlışlıkla sildiğimiz veya formatladığımız disklerden nasıl kurtarma yapabiliriz ve öncesinde ne gibi önlemler alabiliriz.
Sildiğimiz veya biçimlendirdiğimiz verileri bir şekilde geri getirebiliyoruz. Ancak bugüne kadar sildiğimiz tüm verileri bir anda geri getirmek sanıyorum işi göründüğünden daha komplike bir pozisyona sokacaktır. Bazı yazılımlar dosya türlerine göre kurtarma yapabilir. Elbette kurtarmak istediğiniz dosya türü, .jtorp gibi nadir bulunan bir türse, kurtarılan tüm dosyalar az olacağından seçmek kolay olacaktır. Ancak kurtarmak istediğiniz dosya türü bir resim dosyasıysa, örneğin .jpeg, tüm jpeg formatındaki dosyaları kurtardığınızda içinden aradığınızı bulmak zor olacaktır. İnternette gezdiğiniz sayfalardaki resimlerin de geçici dosya olarak diskinizde saklandığını düşünürseniz, silinmiş tüm resim dosyalarını kurtarmak sizi oldukça şaşırtacaktır.
Bu geri kurtarma kaosunu çok basit bir önlemle aşmak mümkün. Gerçekten silmek istediğimiz, ilerde geri kurtarma gereği duymayacağımızdan emin olduğumuz dosyaları, geri kurtarılamaz bir biçimde silersek, ilerde kazayla sildiğimiz bir dosyayı kurtarmak istediğimizde, milyonlarca geri kurtarılmış dosyayla karşılaşmayız. Dosyaları geri kurtarılamaz bir şekilde silmenin, geri kurtarma konusunda bize yardımcı olması yeterince garipken, bir dosyayı geri kurtarılamaz bir biçimde silmenin de aslında bir o kadar garip olduğunu söyleyebiliriz. Çünkü aslında bir dosya asla geri getirilemez bir biçimde silinemez. Sadece geri getirmek son derece masraflı ve bizim kullanacağımız kurtarma programları ile geri getirilemez bir şekle getirilebilir.
Bunun için önerebileceğim, kullanımı kolay, ücretsiz ve açık kaynaklı bir yazılım var, Eraser. Bu yazılımla dosyalarınızı geri getirilemez bir şekilde silebilirsiniz. Yapmanız gereken yazılımı kurduktan sonra, silmek istediğiniz dosyaya sağ tıklayıp “erase”seçeneğine tıklamak. Ayrıca çöp kutusu da boşlatmak yerine eraser ile silebilirisiniz sağ tuş ile. Ayrıca Eraser ile “silinmiş” dosyaları da, yani sildiğimizi sandığımız dosyaları da, silebilirisiniz. Bunun için de, silinmiş dosyaların üzerine yazacağımız diske sağ tıklayıp ‘Erase Unused Space’ diyebiliriz (Bu işlem dosyalarınızı silmez, silinmiş dosyalarınızı gerçekten siler) Kısacası, bir veri kurtarma gerekliliği olmadığı zaman, Eraser yazılımını kurup, önce diskleri taratarak silinmiş dosyaları, sonra da sileceğiniz her dosyayı eraser ile silerek, bir geri kurtarma ihtiyacı doğduğu vakit çok büyük bir kolaylık sağlamış olursunuz.
Eğer yeni bir sistem kuruyorsanız ve disklerinizi formatlayacaksanız, Ntfs ile biçimlendirmeden önce, bir linux CD’si edinip disklerinizi en az iki farklı linux formatı ile biçimlendirirseniz, bilgilerin geri getirilmesini oldukça zorlaştırmış olursunuz.
Şimdi, gerçekten silmeye karar verdiğimiz dosyaları, Eraser veya benzeri bir yazılımla sildikten sonra, kaza ile sildiğimiz bir dosyayı nasıl geri getirebiliriz kısmına gelelim. Yanlışlıkla bir dosyayı sildiğimiz zaman, gene ücretsiz bir yazılım olan NTFS Undelete adlı yazılımı kullanabiliriz. Bir dosya yanlışlıkla silindiği zaman, hiç bir şey yapmadan önce şu husulara dikkat etmeliyiz.
- Sisteminizdeki hiçbir dosyayı veya uygulamayı açmayın ve açık olanları kapatmayın. Bu işlem silinen dosyaların üzerine yazabilir veya tahrip edebilir.
- Sisteme her hangi bir yazılım yüklemeyin, bu da silinmiş dosyaların üzerine yazabilir. Eğer kurtarma yazılımı sisteminizde kurulu değilse, bazı yazılımların CD’den çalışan iso versiyonları mevcuttur. Bu iso dosyalarını başka bir bilgisayarda CD’ye basıp kullanabilirsiniz.
- Eğer silinen dosyalar, sistem sürücüsünde (Genellikle C) değilse, yazılım kurabilirsiniz.
- Kurtardığınız dosyaları, kurtarılan diskten başka bir diske kaydedin.
Tansu Günay
Bu yazı toplamda 565, bugün ise 0 kez görüntülenmiş